เซอร์กิตเบรกเกอร์ คืออุปกรณ์ป้องกันกระแสไฟฟ้าที่จะทำหน้าตัดวงจรไฟฟ้าอัตโนมัติเมื่อมีความผิดปกติเกิดขึ้นในระบบ เพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับสายไฟ ซึ่งการที่เบรกเกอร์ไฟฟ้าตัดวงจรอัตโนมัติเช่นนี้ เรามักจะได้ยินช่างเรียกกันอย่างคุ้นหูว่า เบรกเกอร์ทริป นั่นเอง อย่างไรก็ตาม การเลือกใช้เบรกเกอร์ที่ไม่ได้มาตรฐาน บทความนี้มัดรวมความรู้เกี่ยวกับเบรกเกอร์ทริป รวมถึงวิธีเลือกเบรกเกอร์ที่ถูกต้องมาตรฐานการติดตั้งระบบไฟฟ้าเอาไว้แล้ว จะมีอะไรบ้าง ไปดูกันเลย
เบรกเกอร์ทริป เกิดจากอะไร
อย่างที่เกริ่นไปข้างต้น เบรกเกอร์ทริปจะเกิดขึ้นเมื่อมีความผิดปกติที่วงจรไฟฟ้า ซึ่งโดยส่วนใหญ่มักจะเป็นผลมาจากการใช้กระแสไฟฟ้าเกินพิกัดของเบรกเกอร์ อย่างไรก็ตาม เราสามารถแบ่งสาเหตุของเบรกเกอร์ทริปได้ 3 สาเหตุหลัก ๆ ได้แก่
- โอเวอร์โหลด (Overload) เป็นสาเหตุของเบรกเกอร์ทริปที่มักพบได้บ่อย ซึ่งเกิดจากการใช้ไฟฟ้าเกินกว่าพิกัดที่เซอร์กิตจะสามารถผลิตได้ หรือมีการใช้งานอุปกรณ์ไฟฟ้าพร้อมกันมากเกินไป การใช้ไฟฟ้ามากเกินพิกัดนี้ จะทำให้ภายในวงจรเกิดความร้อนสูงเกินไป ทำเบรกเกอร์ทริปลง และถ้าหากเกิดขึ้นบ่อย ก็อาจทำให้เครื่องใช้ไฟฟ้าชำรุดเร็วขึ้นได้
- กระแสลัดวงจร หรือ Short-circuit ก็เป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่พบได้บ่อยไม่แพ้โอเวอร์โหลด แต่มีความอันตรายมากกว่า ซึ่งกระแสลัดวงจรนี้ สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าชำรุด หรือฉนวนสายไฟฉีกขาด
- กระแสไฟฟ้าลัดวงจรลงดิน หรือ Ground Fault เป็นอีกหนึ่งสาเหตุของเบรกเกอร์ทริป ที่คล้ายคลึงกับกระแสลัดวงจร เพียงแต่ ground fault จะเกิดขึ้นเมื่อสายไฟสัมผัสกับสายกราวด์ทองแดงเปลือยหรือกล่องเต้าเสียบที่ต่ออยู่กับสายกราวด์โดยตรง ทำให้ไฟฟ้าลัดวงจรและรั่วลงดิน
นอกจากนี้ แรงดันไฟฟ้า หรือ Voltage ก็เป็นอีกหนึ่งตัวแปรที่ทำให้เกิดเบรกเกอร์ทริปได้เช่นกัน ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นความผิดปกติของแรงดันไฟที่มักเกิดขึ้นบริเวณแหล่งจ่ายแรงดันไฟฟ้านั่นเอง
วิธีเช็กความเสี่ยง ป้องกันปัญหาเบรกเกอร์ไม่ทริป
ในชีวิตประจำวัน เรามักจะใช้ไฟฟ้ากันตามปกติโดยไม่ได้คำนึงว่าอาจจะมีความผิดปกติบางอย่างเกิดขึ้นกับระบบไฟฟ้าภายในบ้านหรือสถานที่ทำงานของเรา แน่นอนว่าความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการทำงานที่ผิดปกติของไฟฟ้านั้นอาจรุนแรงถึงขั้นที่เราไม่สามารถประเมินค่าได้ ดังนั้น การป้องกันไว้ก่อนจึงดีกว่าต้องมาแก้ไขภายหลัง เซอร์กิตเบรกเกอร์เป็นอุปกรณ์เซฟตี้ที่คุณควรหมั่นตรวจเช็กอย่างสม่ำเสมอว่าทำงานเป็นปกติหรือไม่ ซึ่งคุณสามารถตรวจเช็กเบื้องต้นได้ง่าย ๆ โดยการกดปุ่มทดสอบการทำงาน หรือ test button ที่อยู่บนอุปกรณ์ ซึ่งถ้าหากเบรกเกอร์ยังคงทำงานปกติ ก้านโยกจะต้องทริปลงมายังตำแหน่ง OFF แต่ถ้าหากก้านโยกไม่ทริปลงมา นั่นหมายความว่าเบรกเกอร์ของคุณทำงานบกพร่อง ควรศึกษาคู่มือเซอร์กิตเบรกเกอร์และติดต่อผู้เชี่ยวชาญเพื่อรีบทำการแก้ไข
นอกจากนี้ ยังควรมีการบำรุงรักษา circuit breaker อย่างสม่ำเสมอ จะประสิทธิภาพการใช้งานที่ดีอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสามารถทำได้ดังนี้
- เช็ดทำความสะอาดฝุ่นที่เกาะอยู่บนชิ้นส่วนของฉนวน
- หล่อลื่นกลไกการทำงานด้วยน้ำมันเครื่องที่มีน้ำหนักเบา
- ตรวจสอบการเชื่อมต่อกับสายไฟ
